على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1314
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خاكبيز ( x k - biz ) ا . پ . كسى كه خاك كوچه و بازار را جهت نفع خود جاروب كند و ببيزد . و كسى كه براى حصول مقصود به كار هاى سخت و حرفتهاى پست قيام نمايد . و مردم دقيق النظر و باريك بين . خاكبيزى ( x k - bizi ) ا . پ . سفر و مسافرت و جز موزه و سياحت . و جاروب كشى كوچهها . خاك توده ( x k - tude ) ا . پ . تپهء خاك . و نشانهء تير . خاك خسبه ( x k - xosbe ) ا . پ . يك نوع مرغى . خاك خفت ( x k - xoft ) ا . پ . خاك بوس و زمين بوس . خاكدان ( x k - d n ) ا . پ . مزبله و جائى كه در آن زبيل و خاكروبه جمع گردد . و دنيا و عالم . و خاكدان ديو و خاكدان غرور و خاكدان كهن : عالم و دنيا . خاكدل ( x k - del ) ا و ص . پ . نادان و جاهل و بىوفا و . فاجر و بىاعتقاد . خاكرند ( x k - rand ) ا . پ . گرد و غبار . خاكروب ( x k - rub ) ا . پ . كسى كه جاروب مىكند . خاكروبه ( x k - rube ) ا . پ . زبيل و خاشاك و هر چيز كه از جاروب كردن حاصل شود . خاكروبه بر ( x k - rube - bar ) ا . پ . كسى كه زبيل و خاشاك را مىبرد . خاكروبهكش ( x k - rube - kac ) ا . پ . خاكروبه بر . خاكريز ( x k - riz ) ا . پ . پاى و دامن ديوار و خاكى كه در جلو خندق جهة منع عبور و مرور ريزند . خاكزاد ( x k - z d ) ا و ص . پ . هر چيز كه از خاك عمل آمده باشد . و خاكسار و بىسر و سامان . خاكژى ( x kji ) ا . پ . تخمى كه در داروهاى چشم به كار برند و بتازى بزر الخمخم گويند . و خاكشى . خاكسار ( x k - s r ) ا و ص . پ . يعنى خاك مانند هر چيز گرد آلود . و مردم افتاده و فروتن و درويش و نامراد و خوار و ذليل . و مردمى كه در كفش كن خانه و در صف نعال نشيند . و گروهى از متصوفه . خاكسارى ( x k - s ri ) ا . پ . افتادگى و نامرادى . و خوارى و ذلت . و فروتنى . و بىاعتبارى . و فرومايگى . و چركينى . و پستى . خاكسان ( x k - s n ) ص . پ . ذليل و خوار و زار . خاكستر ( x kestar ) ا . پ . آنچه پس از احتراق كامل هر چيزى بدست آيد و رماد . و خاكستر شدن : سوخته و مبدل بخاكستر شدن . و خاكستر نشين شدن : پست شدن . خاكسترگون ( x kestar - gun ) ص . پ . هر چيزى كه برنگ خاكستر باشد . خاكستر گونى ( x kestar - guni ) ا . پ . رنگ خاكسترى . خاكسترى ( x kestari ) ص . پ . منسوب بخاكستر . و خاكسترگون . خاكش ( x kac ) ا . پ . تختهء چوبى پهن كه دهقانان زمين شيار كرده را بدان هموار كنند . خاكشو ( x k - cu ) ا . پ . شخصى كه در معدن خاكها را مىشويد جهة بدست آوردن ذرات طلا و نقره . و كسى كه براى كوزه گر و آجر پز خاك آورد و تهيهء آن كند . و خاكژى و بزر الخمخم . خاكشور ( x k - cur ) ا . پ . كسى كه خاك و گل براى بنائى تهيه مىكند . و آنكه مىشويد زمين را براى بدست آوردن طلا و نقره و ذرات آنها . خاكشى ( x kci ) ا . پ . وزنهاى براى مقياس طلا . و دانهاى سرخ كه مانند دارو هاى دوائى به كار برند و بتازى خبة گويند . و دانهاى سياه رنگ كه بتازى بزر الخمخم نامند . خاك صفت ( x k - sefat ) ص . پ . فروتن و متواضع . خاككش ( x k - kac ) ا . پ . خاكش . خاك گينه ( x k - gine ) ا . پ . خاك كه از آن بوته سازند و گل حكمت نيز گويند . خاك مال ( x k - m l ) ص . پ . متواضع و فروتن . و خاك مال دادن و يا خاك مال كردن : تحقير كردن و پست نمودن . خاكمان ( x k - m n ) ا . پ . خانهء گلين . و دنيا . خاكنشين ( x k - necin ) ص . پ . فروتن و متواضع . خاك نمك ( x k - namak ) ا . پ . نوعى از بازى و آن چنانست كه چيزى را در تودهء خاك نم كرده پنهان سازند و سپس آن خاك را به دو بخش كنند و هر بخشى از آن كسى باشد و آن چيزى كه پنهان كردهاند از بخش هر كس برآيد او غالب و برده است . خاك نهاد ( x k - neh d ) ص . پ . كسى كه فروتنى خوى وى باشد و خاكزاد و خاكسار . خاكه ( x ke ) ا . پ . خاكا و نقشه و مسوده . و هر چيز نرم و خاك مانندى . و خاكه اره : ريزههائى كه از اره كردن چوب مىريزد . خاكى ( x ki ) ا . ص . پ . منسوب به خاك